رنگ و رنگرزی فرش یکی از مهمترین مراحل، فاکتورها و پارامترهای صنعتی قالیبافی است چرا که فرش بدون وجود رنگها بیمعنی بوده و هیچ ارزشی نخواهند داشت. علم رنگرزی در گذشته پیچیدگیهای متعددی داشت و رمز و راز آن همواره در خانوادههای رنگرز باقی میماند و افراد کمی به اسرار و فوتوفنهای آن دسترسی داشتند. هر رنگرز از تکنیکها و شیوههای مختلفی برای ایجاد تونالیته های مختلف رنگ استفاده میکرد به همین دلیل رنگهای تک و خاص بسیار زیاد بودند اما امروزه پیشرفت علوم و تکنولوژیهای مختلف باعث شده است که به راحتی به هر تونالیته و کالیته رنگی دست پیدا کرد. رنگها میتوانند زیبایی، جذابیت و جلوههای ویژهای به فرشها ببخشند و اصول تقسیمبندی آنها در رنگرزی متفاوت خواهد بود و میتواند بر اساس خواص و ساختمان اصلی رنگها، نوع مصرف آنها و … دستهبندی شوند. در ادامه این مطلب به بررسی کامل رنگ فرش و روشهای رنگرزی پرداخته میشود.
در حقیقت رنگرزی پیشینهای بسیار قدیمی و کهنه داشته و قدمت آن در سرزمینهایی همچون ایران، مصر، چین و … به هزاران سال قبل از میلاد برمیگردد. هنر رنگرزی در ایران به دوره ساسانی و قبل از اسلام برمیگردد که صنعت فرشبافی رواج بالایی پیدا کرده بود. در اصل ایرانیان در دوره ساسانی در حوزه نساجی و هنر بافندگی سرآمد بوده و به عنوان قطب اصلی تجارت منسوجات تبدیل شده بودند و دستگاههای بافندگی را اختراع کردند. در این دوران و به دلیل عدم دسترسی به رنگهای مصنوعی از انواع رنگهای طبیعی برای رنگرزی فرشها استفاده میشد و حتی نحوه تولید این رنگهای طبیعی امروزه نیز استفاده میشود. برای بافت انواع فرشهای دستباف از این رنگها استفاده خواهد شد.
